Իմ հայկական Ամանորը

Ուսումնա_հայրենագիտական նախագիծ

Ժամկետը —դեկտեմբերի 15 մինչև հունվարի 13

  • Գրեք ձեր ընտանիքի Նոր տարվա և Նոր տարվա սովորույթների մասին
  • Ամանորյա բաղադրատոմսեր
  • Տոնածառի և տան հետաքրքիր լուծումներով զարդարում
  • Ավանդական տարեգաթա
  • Ընտանեկան ավանդույթներ, սովորույթներ
  • Ընտանեկան բարեմաղթանքներ — տեսաֆիլմ
  • Ընտանեկան ճամփորդությունների մասին — եթե Ամանորը նշում եք քաղաքից կամ երկրից դուրս՝ գրեք ձեր ընտանեկան ճամփորդության մասին

Պատրաստեք ֆիլմեր, պատումներ և տեղադրեք ձեր ուսումնական բլոգներում, հղումը ուղարկեք ինձ:

 

Վահագն Վիշապաքաղ

 

Թ հեթանոս հայերի ամենասիրելի աստվածներից մեկն էր: Ժողովուրդը նրան Վիշապաքաղ էր անվանում: Նրա մասին երգը ներկայացնելով’ Խորենացին գրում է. «Մենք մեր ականջով լսեցինք, թե ինչպես այս ոմանք երգում էին փանդիռներով1»: Շնորհիվ Պատմահոր մեզ է հասել Վահագնի մասին պատմող զրույցը: Այդ զրույցից իմանում ենք, որ Վահագնը վառվռուն ու արեգակնափայլ աչքերով, հրեղեն մազերով, բոցավառ մորուքով խարտյաշ պատանի էր

download.jpg

Հայաստանի Հանրապետությու­նից բացի, այսօր գոյություն ունի նաև հայոց երկրորդ պետական կազմա­վորումը’ Լեռնային Ղարաբաղի Հան­րապետությունը (ԼՂՀ): Այն ստեղծվել է 1991 թ. սեպտեմբերի 2-ին: Լեռնային Ղարաբաղի տարածքը հիմնականում ընդգրկում է հայոց պատմական Ար­ցախ աշխարհը, որը դարեր շարու­նակ անկախության համար մղած պայքարի օրինակ է եղել:

Երբևէ եղե՞լ ես Մատենադարանում կամ Հայաստանի պատմության թանգարանում: Եթե այո, ապա այնտեղ դու տեսել ես հին ձեռագրեր, նկարներ, իրեր: Այդ ամենը մեզ պատմում է մեզանից շատ առաջ ապրած մարդկանց, անցյալում տեղի ունեցած իրադարձությունների, ստեղծված արժեքների մասին: Այդ ամենը մեր պատմությունն է: Պատմությունն անվանում են ժողովրդի հիշողություն: Այդ հիշողության շնորհիվ մենք այսօր գիտենք, թե ինչպես են ապրել մեր նախնիները, ինչով ենք մենք նրանց նման կամ ինչով ենք տարբերվում: Գիտենք նաև, թե ինչ են ստեղծել, արարել կամ, ցավոք, կորուստներ ունեցել մեր նախնիները, ինչպես են պաշտպանել մեր հայրենիքը: Այդ ամենի մասին մեզ պատմում են մեր պատմիչների թողած ձեռագրերը, հին Նկարները, տարբեր զրույցները, առասպելները, ավանդությունները, պահպանված իրերը՝ զարդերը, զենքերը, դրամները, տարբեր շինությունները:

Читать далее 

Categories: Հայրենագիտություն 4Ուսումնական փաթեթ | Оставьте комментарий

Հայաստանն իմ հայրենիքն է: Հայաստանի Հանրապետություն

images

Տուն և հայրենի տուն: Դու երբևէ մտածե՞լ ես այս երկուսի տարբե­րության մասին: Տունը կարող Է կառուցվել ամեն տեղ, նույնիսկ օտար հողի վրա: Օրինակ` շատ հայեր իրենց շքեղ տները կառուցել և կառու­ցում են օտար հողի վրա: Այդ տները, թեկուզև հոյակապ են, բայց երբեք հայրենի տուն չեն կարող լինել: Հայրենի տունը կառուցվում է միայն հայրենի հողի վրա` հայրենիքում: Մեր հայրենիքը Հայաստանն է: Մենք այստեղ պետք է ապրենք, սովորենք, աշխատենք, կառուցենք։

Իմ տոհմածառը

20191106_185651

Ես կպատմեմ իմ հայրիկիս և մայրիկիս արմատների մասին: Մայրիկիս պապիկն ու տատիկն Պարսկաստանի հայերից են, Երևան գալով ապրել են Արտաշատ քաղաքում, մայրիկս էլ է Արտաշատ քաղաքից:                                                                        Հայրիկիս պապիկը Կարսեցի է (Արևմտյան Հայաստանից), վերադառնալով Հայաստան նրանք բնակվել են Երևանում: Իմ պապիկս և հայրիկս նույնպես Երևանցի են, բնակվել են կայարանում:  Իսկ հայրիկիս տատիկը Գեղարքունիքի Մարտունի քաղաքից է իսկ իմ տատիկի արմատները նույնպես Երևանցի են, բնակվել են Շենգավիթում:

Վահագն վիշապաքաղ

Վահագնը հեթանոս հայերի ամենասիրելի աստվածներից մեկն էր: Ժողովուրդը նրան Վիշապաքաղ էր անվանում: Նրա մասին երգը ներկայացնելով’ Խորենացին գրում է. «Մենք մեր ականջով լսեցինք, թե ինչպես այս ոմանք երգում էին փանդիռներով1»: Շնորհիվ Պատմահոր մեզ է հասել Վահագնի մասին պատմող զրույցը: Այդ զրույցից իմանում ենք, որ Վահագնը վառվռուն ու արեգակնափայլ աչքերով, հրեղեն մազերով, բոցավառ մորուքով խարտյաշ պատանի էր:

Երկնում էր երկինքը, երկնում էր երկիրը,

Երկնումէր և ծովը ծիրանի2,

Երկունքը բռնել էր ծովում Նաև կարմրիկ եղեգնիկին:

Եղեգնի փողով ծուխ էր ելնում,

Եղեգնի փողով բոց էր ելնում,

Եվ բոցից դուրս էր վազում Մի խարտյաք պատանեկիկ։

Վազում էր խարտյաշ մի պատանեկիկ,

Նա հուր4 մազեր ուներ,

Բոց մորուք ուներ,

Եվ աչքերն էին արեգակներ։

Հնում մարդիկ պաշտում էին բազմաթիվ աստվածՆերի և դրանցից ամեն մեկին մարմնավորել էին որպես բնության մի երևույթ։ Ահա Վահագնը հին հայերի համար մարմնավորում էր ամպրոպն ու կայծակը։ Նա նաև քաջության, հերոսության ու ռազմի աստ­վածն էր։ Ասում են, որ հայոց թագավորները նրանից քաջություն և ուժ էին խնդրում և դիմում նրան պատերազմներից առաջ։

1        Երկնել — ծնել, ստեղծել:2        Ծիրանի — ծիրանագույն, ոսկեգույն:

3        Խարտյաշ — շիկահեր։

4        Հուր — կրակ։

Վահագնի մասին մի ավանդություն է ներկայացնում 7-րդ դարի հեղինակ Անանիա Շիրակացին։ Պատմում են, թե մի ցուրտ ձմեռային գիշեր Վահագնը ասորիների Բարշամ աստծուց հարդ է գողանում’ Հայոց երկրի անասուններին կերակրելու համար: Հարդը տանելիս դրա մի մասը թափվում է’ առաջացնելով սպի­տակ հետք’ «Հարդագողի ճանապարհ»: Այստեղից էլ հայերի մեջ ընդունված է Ծիր Կաթինն անվանել Հարդագողի ճանապարհ: Հին հունական դիցաբանության մեջ Ծիր Կաթինի ծագումը կապում են Հերակլեսի անվան հետ:

 

Արամ, Արա Գեղեցիկ

Մենք արդեն գիտենք, որ հայ հնագույն առասպելների զգալի մասը մեզ է հասցրել Մովսես Խորենացին: Պատմահայրը հատկա­պես շատ է հավանել այն առասպելները, որտեղ ներկայացված են հայոց հերոսական անցյալի դեմքերը և նրանց քաջագործություն­ները: Դրանցից են Արամի մասին պատմությունները: Պատմա­հայրը, խոսելով Արամի մասին, գրում է. «Արամի մասին պատմում են, թե շատ քաջ գործեր է կատարել հաղթական պատերազմնե­րում և ընդարձակել է Հայաստանի սահմանները բոլոր կողմերից, որի անունով էլ բոլոր ազգերը կոչում են մեր աշխարհը ինչպես հույները’ Արմեն, իսկ պարսիկներն ու ասորիները’ Արմենիկ»:

Արամը Խորենացու սիրելի հերոսներից է. նա քաջ է, հայրենասեր: Արամը հայրենիքի համար մեռնելը գերադասում էր հայրենի երկրի ստրկությունը տեսնելուց:

Պաշտպանել, շենացնել երկիրը, իսկ եթե անհրաժեշտ է, նաև կյանքը զոհել հանուն հայրենիքի. ահա այն գաղափարները, որոնք յուրաքան­չյուր հայ մարդու համար սրբազան պետք է լինեն:

Արամից հետո «հայրենիքի խնա­մակալ» է դառնում նրա որդին’ Արան: Դա այն ժամանակաշրջանն էր, երբ Ասորեստանում թագավորում էր Նինոսը: Վերջինիս մահից հետո Ասորեստանը սկսում է կառավարել նրա կինը’ Շամիրամը, որը հայտնի էր որպես խորամանկ կին: Շամիրամը նենգ նպատակներ ուներ Հայաս­տանի և Արայի նկատմամբ:

Իր գեղեցկության պատճառով Արան ձեռք էր բերել Գեղեցիկ մականունը: Այդ գեղեցկությունը գրավել էր նաև Շամիրամին: Նա սիրահարվում է և որոշում նվաճել Արային ու նրա երկիրը’ Հայաստանը:

Շամիրամը բազմաթիվ խարդախություններ է բանեցնում, սակայն Արան չի գայթակղվում: Նա հավատարիմ է մնում իր հայրենիքին և ընտանիքին: Այդ ամենի համար, սակայն, հատուցում է սեփական կյանքով:

..Շամիրամը, սաստիկ չարանալով, …առնում է իր զորքի բազմությունը և շտապում գնալ հասնել Հայոց երկիրը’ Արայի վրա. բայց որքան դեմքից կարելի էր գուշակել, շտապում էր ոչ այնքան նրան սպանել կամ հալածել, որքան նվաճել կամ իր ձեռքը գցել, որպեսզի իր ցանկության կամքը կատարե, որովհետև… նա սիրահարվել էր… Փութով գալիս հասնում է Արայի դաշտը, որ նրա անունով կոչվեց Այրարատ:

Ճակատը պատրաստելիս նա իր զորապետներին պատվեր է տալիս ջանալ կենդանի պահել Արային: Կռվի ժամանակ Արայի զորքը ջարդվում է, Արան էլ ընկնում է պատերազմի մեջ, Շամիրամի կտրիճներից:

Հարցեր և առաջադրանքներ

  1. Ո՞վ էր Վահագնը, ինչ գիտեք նրա մասին և որտեղի՞ց:
  2. Ո՞վ էր Արամը, ինչպե՞ս է նրան նկարագրում Խորենացին:
  3. Ովքե՞ր են Խորենացու սիրելի հերոսները:
  4. Ի՞նչ պատմություն է պատմում Խորենացին Արայի և Շամի- րամի մասին:
  5. Նկարագրե՞ք Արային և Շամիրամին մակդիրների օգնու­թյամբ. օրինակ’

Արա — բարի, ազնիվ, քաջ…

Շամիրամ — չար, խորամանկ.